Ağ Ortamına Genel Bakış
"Ağ nedir?" sorusuna birçok kişi " Birden fazla bilgisayarın birbirine bir kablo ile bağlı olması" cevabını verir. Ancak bugünkü teknolojik seviye bize ağ nedir sorusuna çok farklı bir cevap verdiriyor. Çünkü Ağ ortamı artık kablosuz (Wireless) veya uydu sistemleri ve bir tek bilgisayar ile kurulabilir. Başlangıçta mantıklı gelmeyen "Bir tek bilgisayar…" ifadesinin doğruluğunu ileride göreceksiniz. O halde Ağ "Tanımlanmış 2 veya daha fazla birimin arasındaki veri trafiğidir"
Ağ ortamını kurmak için 2 Birim, bir veri yolu ve ortak bir dil gerekiyor. Birimlerimiz Bilgisayar, yazıcı vs. veri yolumuz kablo, kızıl ötesi, fiber optik vs. ortak dilimiz ise protokollerdir. Biz bunları bir ISO standardı olan OSI katmanlarında topluyoruz.
Şimdi bunun şemasını çıkartalım:
NO Katman İsmi Açıklama
7 Yazılım Kullanıcılara yönelik standart iletişim araçları
6 Sunum Alici cihazın verileri anlamasını sağlar
5 Kontrol İletişimi kurar ve bitirir
4 Transfer Veri alış verisini ve verilerin ayni olmasına dikkat eder
3 Ağ Ağlar arası trafiği ve adreslemeyi sağlar
2 Link Ağ birimin bağlantı sekline göre verilerin yapılanması
1 Donanım Ağ donanımın özelliklerini tanımlar
Bir ağ trafiği meydana geldiğinde bu 7 katmandan geçiyor. Her protokol bu 7 katmandan faydalanır. Fakat bizim için önemli olan ve artık İnternet ile özdeşleştirilen TCP / IP dır.
TCP/IP Tanımı
TCP/IP aslında farklı amaçlar için kullanılan bir protokol topluluğudur. TCP/IP sayesinde donanım ve işletim sisteminden bağımsız olan ağ ortamları kurulabiliyor. Daha önce OSI modelinden farklı olarak TCP/IP 5,6 ve 7 inci katmanları Yazılım katmanı altında topluyor.
Bu durumda TCP/IP nine katmanları su şekilde oluşuyor.
NO Katman İsmi Açıklama
5 Yazılım Kullanıcılara yönelik standart iletişim araçları
4 Transfer Veri alış verisini ve verilerin ayni olmasına dikkat eder
3 Ağ Ağlar arası trafiği ve adreslemeyi sağlar
2 Link Ağ birimin bağlantı sekline göre verilerin yapılanması
1 Donanım Ağ donanımın özelliklerini tanımlar
Simdi verinin bu 5 katman dan nasıl geçtiğini görelim.
İşleyiş Şekli
Bir ağ biriminden bir karsı ağ birimine veri akısı gerçekleştirmek için bir komut yada hazır program kullanmam gerekiyor. Bu program veya komut veri paketlerini TCP yada UDP sekline dönüştürür. Su ana kadar mevcut bilgiler:
PAKET SEKLI:VERI (Katman 5)
Şimdi de akışın şeklini belirlemek ve sağlamak gerekir. Bu katman TCP yada UDP olmasına bağlı olarak farklı sonuçlar doğurur. TCP verileri göndermeden evvel bağlantı sağlar ve veri akısı süresince bağlantıyı kontrol eder. bağlantı olduğu sürece yollar. Bu yönteme handshake denir (SYN-ACK-ACK). UDP ise verileri hedefe yollar ve alındığına dair cevap bekler. Şayet cevap alamazsa tekrar yollar. Su ana kadar mevcut bilgiler:
AKIS SEKLI:PAKET SEKLI:VERI (Katman 4)
Şimdide paketin kimden ve nereye gönderildiğini belirlemek için IP adreslerin tanımlanması gerekiyor. Ayni zamanda veri paketlerin boyutu müsaade edilen boyutu asarsa bu katmanda paketlerin bölünmesi de sağlanır.Su ana kadar mevcut bilgiler:
IP_ADRES:AKIS SEKLI:PAKET SEKLI:VERI (Katman 3)
Mevcut veriler simdi bir paket haline getirip hatalara karsı bir kontrol mekanizması eklemek gerek. Su ana kadar mevcut bilgiler:
KONTROL:VERI_YAPISI:ADRES:AKIS SEKLI:PAKET SEKLI:VERI (Katman 2)
Nihayet elimizdeki paketin hedef IP adresine bakarak hangi MAC (ağ birimin donanım adresi) adresine gönderildiği adresini ekliyor ve paketi yolluyoruz.
MAC_ADRES:KONTROL:VERI_YAPISI:ADRESS:AKIS SEKLI:PAKET SEKLI:VERI (Katman 1)
Adresleme
Verilerin yollanması adresler sayesinde sağlanıyordu. Bu IP adresleri 32 bit ten oluşan adreslerdir. Bu 32 bit 4 e bölündü. Yani:
Binary:11111111.11111111.11111111.11 111111 yada
Decimal: 255.255.255.255
Bu adresler baslıca 2 bilgiyi tanımlar. Ağ ve birim numarası. Ağ numarası sayesinde birbirinden ayrı ağlar kurulabilir. Ancak bu bölünme ile bütün İnternet yönetilir hale gelebiliyor. Ağlar 4 sınıfa ayrılır (A,B,C, ve D). Böylece ağlardan bahsederken genelde sınıfı ve numarası ile hitap ederiz. Birim numarası ise bu ağ içerisinde mevcut birimleri adreslemekte kullanılır. Bu da ağ içi yönetimi sağlıyor. Ağ için ayırdığım bit şayisi arttıkça birim şayisi azalıyor. Simdi hemen bir tablo üzerinde bu tanımlara bir göz atalım.
Sınıf Ağ Sayı Aralığı Ağ Maskesi Birim Sayısı
A 1-126 255.0.0.0 256*256*256
B 128-191 255.255.0.0 256*256
C 192-223 255.255.255.0 256
D 224-239 255.255.255.240 16
(Ağ Sayısı 127 ve 240-255 arası olanlar özel amaçlar için ayrılmış durumda)
IP adresleme için ilk defa çalışanların kafasını biraz daha karıştırmak için bir de alt ağ (ağ içinde ağ) yöntemi mevcuttur. Her ne kadar kafa karıştırıcı olsa da ağ yönetimde son derece önemli faydalar sağlıyor. Alt ağ adresleme ile mevcut bir ağı birkaç alt ağlara bölünebilir. Burada kullanılan yöntem aslında ağ maskesindeki ile ayni. Bu yüzdende birçok kişi tarafından eşdeğer tutulmakta. Fakat ikisi de ayni yöntem ile çalışmasına rağmen birbirinden farklıdır.
Maskeleme
Ağ maskesi ve alt ağ maskesinin islemesini görelim. Burada dikkat edilmesi gereken husus maskelemeye geçmeden evvel ağ ve birim şayisinin belli olmasıdır. Simdi öncelikle ağ maskelemesini açıklayalım. Bunun için herhangi bir IP adresi alalım. Örn: 129.130.25.240
Hemen tablomuza baktığımızda bunun bir B sınıfı adresi olduğunu görüyoruz. O halde ağ maskesi 255.255.0.0 olmalı. Bu kadarını tablodan görebildik. Simdi bunu bitler ile ifade edelim
10000001.100000010.00011001.1 1110000 (IP adresimiz)
11111111.111111111.00000000.0 0000000 (Ağ maskemiz)
Ağ maskesinde 1 olan bitler ağ numaramı belirtir. Bu durumda IP adresinde altı çizili ve sari olan kişim 129.130 benim ağ numaramı oluşturuyor. Geri kalanlar ise bu ağa ait birim numarasını oluşturuyor. Bu ağ içerisinde 256*256 birim oluşturabilirim. Fakat sorun burada başlıyor. Yaklaşık 65536 birimi tek bir noktadan yönetmek oldukça zor bir istir.
Özellikle araya binalar, katlar veya birçok departmanlar girdiğinde. Ayrıca her birim her birime ulaşabilir buda güvenlik sorunu getirmekle birlikte tüm ağ üzerinde yoğun bir trafiğe yol açacaktır. Buna çözüm olarak yukarıda saydığım kriterlere göre, yani bina, kat, departman, güvenlik yada performans, alt ağ oluşturmaktır. İste simdi alt ağ maskesine ihtiyaç duyulur. Bu bilgiler ile yukarıdaki örneğimiz üzerinde çalışmaya devam edelim.
129.130 olan B sınıfı ağımı 4 alt ağa bölmek istiyorum. Bu durumda ilk 16 bit ağ maskesine ait olduğundan biz 17 bitten başlıyoruz. 4 alt ağ 3 bit demek. B durumda 2 bit daha ağ maskesine eklediğimde çözüme kavuştum sayılır. Geri kalan 14 bit ile ise birim numaralarını oluşturabilirim.
Şimdi hemen bitler ile ifade edelim
10000001.100000010.00011001.1 1110000 (IP adresimiz)
11111111.111111111.11000000.0 0000000
Şimdi bu alt ağların numaralarını tayin edelim
129.130.0
129.130.64
129.130.128
129.130.192
"Ağ nedir?" sorusuna birçok kişi " Birden fazla bilgisayarın birbirine bir kablo ile bağlı olması" cevabını verir. Ancak bugünkü teknolojik seviye bize ağ nedir sorusuna çok farklı bir cevap verdiriyor. Çünkü Ağ ortamı artık kablosuz (Wireless) veya uydu sistemleri ve bir tek bilgisayar ile kurulabilir. Başlangıçta mantıklı gelmeyen "Bir tek bilgisayar…" ifadesinin doğruluğunu ileride göreceksiniz. O halde Ağ "Tanımlanmış 2 veya daha fazla birimin arasındaki veri trafiğidir"
Ağ ortamını kurmak için 2 Birim, bir veri yolu ve ortak bir dil gerekiyor. Birimlerimiz Bilgisayar, yazıcı vs. veri yolumuz kablo, kızıl ötesi, fiber optik vs. ortak dilimiz ise protokollerdir. Biz bunları bir ISO standardı olan OSI katmanlarında topluyoruz.
Şimdi bunun şemasını çıkartalım:
NO Katman İsmi Açıklama
7 Yazılım Kullanıcılara yönelik standart iletişim araçları
6 Sunum Alici cihazın verileri anlamasını sağlar
5 Kontrol İletişimi kurar ve bitirir
4 Transfer Veri alış verisini ve verilerin ayni olmasına dikkat eder
3 Ağ Ağlar arası trafiği ve adreslemeyi sağlar
2 Link Ağ birimin bağlantı sekline göre verilerin yapılanması
1 Donanım Ağ donanımın özelliklerini tanımlar
Bir ağ trafiği meydana geldiğinde bu 7 katmandan geçiyor. Her protokol bu 7 katmandan faydalanır. Fakat bizim için önemli olan ve artık İnternet ile özdeşleştirilen TCP / IP dır.
TCP/IP Tanımı
TCP/IP aslında farklı amaçlar için kullanılan bir protokol topluluğudur. TCP/IP sayesinde donanım ve işletim sisteminden bağımsız olan ağ ortamları kurulabiliyor. Daha önce OSI modelinden farklı olarak TCP/IP 5,6 ve 7 inci katmanları Yazılım katmanı altında topluyor.
Bu durumda TCP/IP nine katmanları su şekilde oluşuyor.
NO Katman İsmi Açıklama
5 Yazılım Kullanıcılara yönelik standart iletişim araçları
4 Transfer Veri alış verisini ve verilerin ayni olmasına dikkat eder
3 Ağ Ağlar arası trafiği ve adreslemeyi sağlar
2 Link Ağ birimin bağlantı sekline göre verilerin yapılanması
1 Donanım Ağ donanımın özelliklerini tanımlar
Simdi verinin bu 5 katman dan nasıl geçtiğini görelim.
İşleyiş Şekli
Bir ağ biriminden bir karsı ağ birimine veri akısı gerçekleştirmek için bir komut yada hazır program kullanmam gerekiyor. Bu program veya komut veri paketlerini TCP yada UDP sekline dönüştürür. Su ana kadar mevcut bilgiler:
PAKET SEKLI:VERI (Katman 5)
Şimdi de akışın şeklini belirlemek ve sağlamak gerekir. Bu katman TCP yada UDP olmasına bağlı olarak farklı sonuçlar doğurur. TCP verileri göndermeden evvel bağlantı sağlar ve veri akısı süresince bağlantıyı kontrol eder. bağlantı olduğu sürece yollar. Bu yönteme handshake denir (SYN-ACK-ACK). UDP ise verileri hedefe yollar ve alındığına dair cevap bekler. Şayet cevap alamazsa tekrar yollar. Su ana kadar mevcut bilgiler:
AKIS SEKLI:PAKET SEKLI:VERI (Katman 4)
Şimdide paketin kimden ve nereye gönderildiğini belirlemek için IP adreslerin tanımlanması gerekiyor. Ayni zamanda veri paketlerin boyutu müsaade edilen boyutu asarsa bu katmanda paketlerin bölünmesi de sağlanır.Su ana kadar mevcut bilgiler:
IP_ADRES:AKIS SEKLI:PAKET SEKLI:VERI (Katman 3)
Mevcut veriler simdi bir paket haline getirip hatalara karsı bir kontrol mekanizması eklemek gerek. Su ana kadar mevcut bilgiler:
KONTROL:VERI_YAPISI:ADRES:AKIS SEKLI:PAKET SEKLI:VERI (Katman 2)
Nihayet elimizdeki paketin hedef IP adresine bakarak hangi MAC (ağ birimin donanım adresi) adresine gönderildiği adresini ekliyor ve paketi yolluyoruz.
MAC_ADRES:KONTROL:VERI_YAPISI:ADRESS:AKIS SEKLI:PAKET SEKLI:VERI (Katman 1)
Adresleme
Verilerin yollanması adresler sayesinde sağlanıyordu. Bu IP adresleri 32 bit ten oluşan adreslerdir. Bu 32 bit 4 e bölündü. Yani:
Binary:11111111.11111111.11111111.11 111111 yada
Decimal: 255.255.255.255
Bu adresler baslıca 2 bilgiyi tanımlar. Ağ ve birim numarası. Ağ numarası sayesinde birbirinden ayrı ağlar kurulabilir. Ancak bu bölünme ile bütün İnternet yönetilir hale gelebiliyor. Ağlar 4 sınıfa ayrılır (A,B,C, ve D). Böylece ağlardan bahsederken genelde sınıfı ve numarası ile hitap ederiz. Birim numarası ise bu ağ içerisinde mevcut birimleri adreslemekte kullanılır. Bu da ağ içi yönetimi sağlıyor. Ağ için ayırdığım bit şayisi arttıkça birim şayisi azalıyor. Simdi hemen bir tablo üzerinde bu tanımlara bir göz atalım.
Sınıf Ağ Sayı Aralığı Ağ Maskesi Birim Sayısı
A 1-126 255.0.0.0 256*256*256
B 128-191 255.255.0.0 256*256
C 192-223 255.255.255.0 256
D 224-239 255.255.255.240 16
(Ağ Sayısı 127 ve 240-255 arası olanlar özel amaçlar için ayrılmış durumda)
IP adresleme için ilk defa çalışanların kafasını biraz daha karıştırmak için bir de alt ağ (ağ içinde ağ) yöntemi mevcuttur. Her ne kadar kafa karıştırıcı olsa da ağ yönetimde son derece önemli faydalar sağlıyor. Alt ağ adresleme ile mevcut bir ağı birkaç alt ağlara bölünebilir. Burada kullanılan yöntem aslında ağ maskesindeki ile ayni. Bu yüzdende birçok kişi tarafından eşdeğer tutulmakta. Fakat ikisi de ayni yöntem ile çalışmasına rağmen birbirinden farklıdır.
Maskeleme
Ağ maskesi ve alt ağ maskesinin islemesini görelim. Burada dikkat edilmesi gereken husus maskelemeye geçmeden evvel ağ ve birim şayisinin belli olmasıdır. Simdi öncelikle ağ maskelemesini açıklayalım. Bunun için herhangi bir IP adresi alalım. Örn: 129.130.25.240
Hemen tablomuza baktığımızda bunun bir B sınıfı adresi olduğunu görüyoruz. O halde ağ maskesi 255.255.0.0 olmalı. Bu kadarını tablodan görebildik. Simdi bunu bitler ile ifade edelim
10000001.100000010.00011001.1 1110000 (IP adresimiz)
11111111.111111111.00000000.0 0000000 (Ağ maskemiz)
Ağ maskesinde 1 olan bitler ağ numaramı belirtir. Bu durumda IP adresinde altı çizili ve sari olan kişim 129.130 benim ağ numaramı oluşturuyor. Geri kalanlar ise bu ağa ait birim numarasını oluşturuyor. Bu ağ içerisinde 256*256 birim oluşturabilirim. Fakat sorun burada başlıyor. Yaklaşık 65536 birimi tek bir noktadan yönetmek oldukça zor bir istir.
Özellikle araya binalar, katlar veya birçok departmanlar girdiğinde. Ayrıca her birim her birime ulaşabilir buda güvenlik sorunu getirmekle birlikte tüm ağ üzerinde yoğun bir trafiğe yol açacaktır. Buna çözüm olarak yukarıda saydığım kriterlere göre, yani bina, kat, departman, güvenlik yada performans, alt ağ oluşturmaktır. İste simdi alt ağ maskesine ihtiyaç duyulur. Bu bilgiler ile yukarıdaki örneğimiz üzerinde çalışmaya devam edelim.
129.130 olan B sınıfı ağımı 4 alt ağa bölmek istiyorum. Bu durumda ilk 16 bit ağ maskesine ait olduğundan biz 17 bitten başlıyoruz. 4 alt ağ 3 bit demek. B durumda 2 bit daha ağ maskesine eklediğimde çözüme kavuştum sayılır. Geri kalan 14 bit ile ise birim numaralarını oluşturabilirim.
Şimdi hemen bitler ile ifade edelim
10000001.100000010.00011001.1 1110000 (IP adresimiz)
11111111.111111111.11000000.0 0000000
Şimdi bu alt ağların numaralarını tayin edelim
129.130.0
129.130.64
129.130.128
129.130.192
![]() |
Ağ Ortamı Ve Tcp / Ip adlı bu yazının tamamını ve yapılan yorumları okumak için tıklayın. |
|

