Bilindigi gibi bilgisayar dunyasinda kullanilinan bir cok veritabani programi ve
sunucusu mevcuttur. Bunlarin cogu kullanisli olmasina ragmen cok pahali paket
programlaridir. MySQL in en buyuk ozelligi bedava olmasidir fakat ticari amacla
kullanildigi takdirde kucuk bir ucret odemek suretiyle ticari amaclada
kullanilabilir. MySQL'in diger en buyuk ozelligi ise veritabani pazarindaki en
buyuk rakiplerinden daha iyi, hizli ve kullanisli olamasidir. MySQL halen daha
gelistirilmekte olmasina ragmen mevcut haliyle zengin ve cok kullanilan
fonksiyonlar sunmaktadir. MySQL in yapilis nedeni, yaratildigi yerde
kendilerine cok buyuk bir veritabanini isleyebilecek bir SQL sunucularina
ihtiyaclari olmasiydi. Kendileri 1996 dan beri MySQL'i 10,000 tablo iceren 40
veritabanli bir ortamda kullanmaktadirlar ki bunlarin yaklasik 500 tanesi 7
milyon sutun icermektedir.
Bu dokumanda anlatilacak konular sirasi ile :
MySQL'in belli basli ozellikleri
MySQL'in elde edilmesi
MySQL'in kurulumu
MySQL'in belli basli ozellikleri
+ Sistemde birden fazla CPU var ise bunlari kullanma.
+ Degisik isletim sistemlerinde calismasi.
+ Degisik sutun tipleri. Isaretli/Isaretsiz 1, 2, 3, 4 ve 8 byte uzunlugunda
tamsayilar.
+ Ayni sorgulama icinde degisik veritabanlarindaki tablolari birlestirme.
+ Windows95 icin ODBC (Open-DataBase-Connectivity). Yani Microsoft Access'i
kullanarak MySQL server'a baglanabilirsiniz.
+ Buyuk veritabanlarini isleyebilme ozelligi.
+ C ve C++ dillerinde yazilmis olmasi.
+ Butun veriler ISO-8859-1 Latin 1 formatinda kayit ediliyor.
MySQL'in elde edilmesi
MySQL degisik isletim sistemleri icin mevcut olup Linkleri görüntüleyebilmeniz için üye girişi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz buraya tıklayıp üye olabilirsiniz. adresine
baglanilip elde edilebilecek siteler sirasiyla ulkelerine gore listelenmistir.
Bundan sonraki bolumde anlatilacak olan kurulum Linux (PC tabanli Unix isletim
sistem) sistemine uyarlanmis olacaktir.
MySQL'in kurulumu
MySQL in kurulumu iki cesit olup asagida anlatilacak olan binary dagitim setinin
kurulumu olacaktir. Binary ve source kurulumlari arasindaki tek fark source
larin kendi makinenizde derlenmesi olmasidir. Eger sisteminize uygun binary
dagitim seti var ise binary setini veya source setini kullanmak arasinda hic bir
fark yoktur. Asagida sirasi ile binary dagitim setini actiginizda belirecek
olan dizinlerin ve bunlarin hangi dosyalari icerdigi gosterilmektedir.
Dizin
Dizin Icerigi
bin
Istemci programlari ve mysqld sunucusu
data
Log dosyalari ve veritabanlari
scripts
mysql_install_db
share
Hata mesaj dosyalari
sql-bench
Test dosyalari
MySQL in binary dagitim seti unix ortaminda sikistirilmis bir sekilde
sunulmaktadir. Bu sikisitirilmis halini acabilmeniz icin siteminizde GNU gunzip
ve tar gibi programlarin mevcut olmasi gerekmektedir. Bunlardan gunzip programi
uncompress edip tar ise unpack etmektedir. Eger sisteminizde bunlar mevcut ise
basamak basamak asagidakileri uygulamaya baslayin eger sisteminizde bunlar
mevcut degil ise bunlari elde ediniz.
1)Ilk once sisteminizde MySQL'i kuracaginiz dizini belirleyiniz. Linux uzerinde
genelde programlar /usr/local dizini altinda bulunmaktadir. Biz kurulumu
yaparken yine standartlara uyarak binary dagitim setini /usr/local dizini altina
kopyaladik. Sizde eger Linux kullaniyorsaniz bu standarta uymaniz iyi olur.
2)/usr/local dizini altina kopyaladiktan sonra asagida belirtildigi gibi
yukarida bahsettigimiz gunzip ve tar programlarini kullanarak binary dagitim
setini acin.
prompt> gunzip < mysql-SURUM-ISLETIMSISTEMI.tar.gz | tar xvf -
Bu komut girildiken sonra "mysql-SURUM-ISLETIMSISTEMI" seklinde /usr/local
altinda bir dizin olusacaktir.
3)Dizini olusturduktan sonra bu dizin icin bir sembolik baglanti yaratabiliriz.
Sembolik baglantiyi mysql olarak secersek eger /usr/local altinda binary dagitim
setinin acilmis halinin bulundugu dizine girmek istedigimizde
prompt>cd mysql-SURUM-ISLETIMSISTEMI
yazmak zorunda kalacagiz ama mysql adi altinda bir sembolik baglanti
olusturursak
prompt>cd mysql
yazmamiz yeterli olacak. Bunuda asagida belirtilen sekilde yapabiliriz.
prompt>ln -s mysql-SURUM-ISLETIMSISTEMI mysql
4)Sembolik baglanti yaratildiktan sonra
prompt>cd mysql
komutu girilerek binary dagitim setinin acilmis halinin bulundugu dizine
girilir. Burda yukarida belirttigimiz dizinler mevcuttur. Burda en onemli olan
dizinler bin ve scripts dizinleridir. Sistemin herhangi bir yerinden bin dizini
altindaki programlara ulasmaniz icin sisteminizde PATH kismina bu dizini
eklemelisiniz. scripts dizini altinda bulunan mysql_install_db programi
sunucuya erisim haklarinin baslatilmasi icin kullanilmaktadir.
5)Perl DBI/DBD arabirim destegini istiyorsaniz /usr/local/mysql dizini altinda
bulunan perl dizinine
prompt>cd perl
girin ve burdan yine bu dizin altinda bulunan DBI dizinine
prompt>cd DBI
yazarak girin. Bu destegi kullanabilmeniz icin sisteminizde Perl 5.004_03 veya
daha yeni bir surumu bulunmasi mecburidir.Burda yapacaginiz tek sey asagida
komutlari girerek bu dizin altindaki herseyi derlemektir.
prompt>perl Makefile.PL
prompt>make
prompt>make install
5. islemden sonra sisteminize mysql kurulmustur. Kurulumunuzun dogru ve calisip
calismadigini ogrenmek icin yapmaniz gerekenler sirasi ilen :
(Bunlari yapmadan evvel yukarida belirttigimiz gibin mysql dizini altinda
bulunan bin dizinini PATH inize eklemelisini.)
1)mysqld sunucu programini calistirip baslangic erisim tablosunu (kullanicilarin
ne haklarla veritabanina erisebileceklerini gosteren tablo) kurun. Bunuda
scripts dizini altinda bulunan mysql_install_db programi ilen elde
edebilirsiniz.
prompt>scripts/mysql_install_db
Eger bunu kurmazsaniz
mysqld: Can't find file: 'host.frm'
gibi bir hata ilen karsilasabilirsiniz ve bir onemli nokta daha bu programi
calistirirken root kullanicisi olarak calismalisiniz.
2)Sunucunun calisip calismadigini mysqladmin programi ile kontrol edin.
Asagidaki komut basit bir test olup sunucunun calisip calismadigini
belirtmektedir.
prompt>bin/mysqladmin version
Bu komutun sonucunda sistemden sisteme gore degisik sonuclar cikabilir ama genel
olarak aynidir. Ornek olarak asagida sonucu verilmistir.
mysqladmin Ver 6.3 Distrib 3.22.9-beta, for pc-linux-gnu on i686
TCX Datakonsult AB, by Monty
Server version 3.22.9-beta
Protocol version 10
Connection Localhost via UNIX socket
TCP port 3306
UNIX socket /tmp/mysql.sock
Uptime: 16 sec
Running threads: 1 Questions: 20 Reloads: 2 Open tables: 3
mysqladmin programi ilen daha neler yapabileceginiz ogrenmek istiyorsaniz
prompt>mysqladmin --help
komutu girilerek bilgi alinabilir.
5)Sunucunun calisip calismadigina basit bir kac ornekle devam edinki sunucunuzun
calismasindan emin olun.
prompt>bin/mysqlshow
Sonuc :
Databases
mysql
prompt>bin/mysqlshow mysql
Sonuc :
Database: mysql
Tables
Db
Host
User
prompt>bin/mysql -e "select host,db,user from db" mysql
Sonuc :
Host
Db
User
%
%
Test
Test_%
Eger yukaridaki sonuclari ekraninizda goruyorsaniz MySQl sunucunuz mukemmel bir
sekilde calismaktadir.
Sunucumuzda hic bir problem yok ise yapmamiz gereken en onemli nokta MySQL
sunucusunda tanimli olan root kullanicisina sifre vermektir. MySQL sunucusunda
tanimli olan root kullanicisi sunucudaki en yetkili kullanicidir. Yanliz bu
root kullanicisini Linux sistemindeki root kullanicisi ile karistirmayalim.
MySQL sunucusunun kendine ozgu kullanici ve buna bagli sifre listesi vardir.
Yani sunucuda eger kullanici yaratmak istiyorsaniz kullanici yaratirken bu
kullaniciya bir sifre ve erisim haklarini vermelisiniz. root kullanicisi MySQL
sunucusunda herseyi yapmaya yetkisi vardir. Yukarida dedigimiz gibi root
kullanicisina sifre vermeliyiz, bunuda asagidaki sekilde yapiyoruz.
prompt>mysql -u root mysql
mysql>UPDATE user SET Password=PASSWORD('yeni_sifre')
WHERE user='root';
Sunucunun yeni degerleri okumasi icin tekrar yuklenmesi lazim.
prompt>mysqladmin -u root reload
Biraz oncede belirtmistikki root kullanicisi MySQL sunucusunda tanimli olan en
yetkili kullanicidir. Fakat veritabanini root kullanicisinin haricinde
kullanacak kisiler olacaktir ve bunlarin bellirli veritabanlarina veya
veritabanindaki tabloya erisim haklari olacak veya olmayacaktir. Yine bu erisim
haklari root tarafindan kisiye yaratilan kullanicinin erisim haklarina bagli
olarak degisir. Asagida ornek olarak MySQL sunucusunda bir kullanicinin nasil
yaratildigi kisaca aciklanmistir.
1) Ilk olarak kullanici yaratmak icin MySQL sunucusuna root olarak
baglanilmalidir.
prompt> mysql --user=root mysql
2) Baglanti basarili oldu ise sira MySQL de sifresi MySqL98, kullanici adi
personel ve tum haklara sahip olan bir kullanici yaratmaya geldi.
mysql> INSERT INTO user VALUES('%','personel',PASSWORD('MySqL98'),
'Y','Y','Y','Y','Y','Y','Y','Y','Y','Y');
3) Simdi MySQL in degerleri yeniden okuyabilmesi icin MySQL den cikilip yeni
degerleri okumasi saglanir.
mysql> quit
prompt> mysqladmin --user=root reload
Sistemde simdi root kullanicisinin haricinde bir personel kullanicisi olusmustur
ve bu kullanici root kullanicisi gibi her hakka sahip. Siz sisteminizde
kullanici yaratirken verdiginiz haklara dikkat ediniz. Erisim haklari ek olarak
sunulmustur.
Veritabani ve Tablo Olusturma
Amacimiz siz MySQL kullanicilarina MySQL sunucusuna baglanip bildigimiz SQL
(Yapisal Sorgulama Dili) ile veritabani olusturtmak ve bu veritabaninda tablolar
yarattirtmaktir. Ilerde'de bu tablolara web uzerinden ekleme ve sorgulama
yaptirtmak olacaktir. Simdi siz kullanicilara bir veritabani ve bu veritabani
icinde tablo yaratma gosterilicektir. Ornek olarak bir telefon defteri
olusturulacaktir.
Bu ve bundan sonraki orneklerde islemleri MySQL sunucusuna yukarida yaratilan
personel kullanicisi ile baglanilip yapilacaktir.
1)Sisteme personel kullancisi ile baglanilir.
prompt>mysql -u personel -p MySqL98
2)Standart SQL kullanilarak bir phone_db adi altinda bir veritabani olusturlur.
mysql>CREATE DATABASE phone_db;
3)Yaratilan phone_db veritabanini kullanabilmek icin
mysql>use phone_db;
komutu girilir.
4)Veritabani olusturuldugundan ve bu veritabani icinde bulundugumuzdan dolayi
artik tablo veya tablolarimizi olusturabiliriz. Bu ornekte siz kullanicilara
bir universitenin telefon defteri tablosu olusturulmasi gosterilecektir. Tabloyu
yaratmak icin yine standart SQL kullanilarak asagidaki komutlar sirasi ile
girilir.
mysql>CREATE TABLE phone_table (
> ad VARCHAR (20),
> soyad VARCHAR (20),
> unvan VARCHAR (20),
> bolum VARCHAR (50),
> email VARCHAR (50),
> telefon VARCHAR (15));
5)phone_table adli tablo yukardaki komutlar yanlis girilmedi ise olusmustur.
Artik bu tabloya standart SQL komutlari kullanilarak bilgi girilebilir.
mysql> INSERT INTO phone_table VALUES
mysql> ('Reha','MUHTAR','Spiker','Haber','rmuhtar@showtv. com',
mysql> 0123456789);
Kayitlariniza artik Reha MUHTAR'in bilgileri girilmistir. Bu komutlar
kullanilarak veritabaniniza bilgiler girilebilir veya degisik komutlar
kullanilarak bilgiler cikarilabilir veya duzeltilebilir.
Bastan beri siz kullanicilara MySQL hakkinda bilgi verildi fakat esas amacimiz
su internet caginda varolan datanizi bir sekilde internet kullanicilarina veya
personellerinize acmak veya personellerinizin bir sekilde internet yoluyola
bilgilerinize ulasmasini saglamak. Ornegin mevcut veritabaninizda personellerin
telefon numaralari ve isimleri gecmektedir. Yurt ici veya disindaki bir
kullanici personellerinizden birisinin telefon numarasina ihtiyac duydugunda
sizin telefon numarasi iceren veritabanini internete actiginizda bu personelin
telefon numarasini sagliyacaginiz sorgulama sayfasiyla elde edecektir. Burda
sizlere veritabaninizdaki bilgi basit bir ornekle internete nasil acacaginiz
gosterilecek. Yanliz belirtilmesi gereken onemli bir nokta, veritabaninizi
internete acabilmeniz icin gerekli bir kac program olacak ve bunlarda
kurulumlariyla beraber siz kullanicilara aciklanacaktir.
Internetin yayginlasmasindan once veritabanlarinin internete acilmasi size
aciklanacak sekildekinden daha zordu. Daha dogrusu her veritabani icin ayri bir
arabirim programi kullanmak gerekiyordu. Internet'te su siralar kullanilmaya
baslanan PHP3 script dili ile bu zor islem cok basit bir hal aliyor. PHP3
programinin birden fazla ozelligi olmasina ragmen en buyuk ozelligi veritabanina
internet ten erisim saglamak. Su an MySQL, Oracle, Adabas, PostgresSQL, Sybase
ve bunun gibi diger veritaban sunucularini desteklemektedir. Su anda dunya
uzerinde 150,000 sitede kullanilmaktadir. PHP3 ile HTTP uzerinden kullanici
onaylama ve GIF formatinda resimler yapilabiliniyor.
Belirttigimiz gibi veritabaninizi internete acmak icin PHP3 ve PHP3 ile calisan
Apache Web sunucusuna ihtiyaciniz olacak. Bu programlari sirasi ile
Linkleri görüntüleyebilmeniz için üye girişi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz buraya tıklayıp üye olabilirsiniz. ve Linkleri görüntüleyebilmeniz için üye girişi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz buraya tıklayıp üye olabilirsiniz. adreslerinden temin edebilirsiniz.
Bilinmesi gereken tek sey Apache Web sunucu programini temin ederken surumunun
apache_1.3.x olmasina dikkat edin. PHP3 bundan evvelkileri desteklememektedir.
Eger her sey yolunda gitti ise ve yukarida belirtilen adreslerden sirasi ilen
php-3.0.x.tar.gz ve apache_1.3.x.tar.gz benzeri dosyalari elde ettiyseniz kurma
islemlerine baslayabilirsiniz.
PHP3 ve Apache Web Sunucusunun Kurulumu
Ilk once apache_1.3.x.tar.gz adli dosya /usr/local dizininin altina tasinip
gunzip ve tar komutlari kullanilarak acilir.
prompt>gunzip apache_1.3.x.tar.gz
prompt>tar xvf apache_1.3.x.tar
Ardindan php-3.0.x.tar.gz adli dosya /usr/local dizininin altina tasinip yine
gunzip ve tar komutlari kullanilarak acilir.
prompt>gunzip php-3.0.x.tar.gz
prompt>tar xvf php-3.0.x.tar
Bundan sonra actigimiz apache_1.3.x.tar.gz dosyasinin olusturdugu apache_1.3.x
adli dizine girilir.
prompt>cd apache_1.3.x
Burda bakarsaniz bir configure dosyasi gorulmektedir. Bu configure dosyasi
asagidaki parametrelerle calistirilir.
prompt>./configure --prefix=/www
Bu islem yapildiktan sonra php-3.0.x.tar.gz dosyasinin olusturdugu php-3.0.x
adli dizine girilir.
prompt>cd ../php-3.0.x
Girildiginde burdada yine Apache Web sunucusunun bulundugu dizindeki configure
dosyasina benzer bir configure dosyasi mevcuttur. Fakat bu configure dosyasi
PHP3 ait bir configure dosyasidir. Buda asagidaki sekilde parametreleriyle
girilir.
prompt>./configure --with-mysql --with-apache=../apache_1.3.x --enable-track-
vars
Bu islem basariyla sonuclandi ise sira bu programi derlemeye geldi. Bunuda
asagida belirtilen komutlari sirasi ilen girerek elde edersiniz.
prompt>make
prompt>make install
Su anda PHP3 programiniz derlenmis durumdadir. Sira Apache Web sunucusunu
derlemeye geldi. Bunuda tekrar apache_1.3.x dizinine girerek ilk once configure
dosyasini tekrardan yeni parametrelerle calistirip, bunun sonucunda bir aksilik
cikmadigi takdirde yukarida belirtilen make ve make install komutlani
calistirarak elde edebilirsiniz. Yani,
prompt>./configure --prefix=/www --activate-
module=src/modules/php3/libphp3.a
prompt>make
prompt>make install
Eger islem sorunsuz bir sekilde sonuclandi ise apache_1.3.x dizini altinda
bulunan src dizininin altinda httpd binary dosyasi olustugunu goreceksiniz. Bu
program Apache Web sunucusunu calistiran programdir. Eger sisteminizde evvelden
web sunucu programi yuklenmisti ise yenisini eskisinin uzerine kayit
edebilirsiniz. Programlarin ikiside calismaya hazir hale gelmistir fakat
yapilmasi gereken bir kac dosya ayari var. Birincisi php-3.0.x dizini altinda
bulunan php3.ini-dist dosyasini /usr/local/lib dizini altina php3.ini olarak
kopyalayin.
prompt>cp php3.ini-dist /usr/local/lib/php3.ini
Ikincisi Apache Web sunucusu programi kurulumu esnasinda kurulum programinin
olusturdugu /www dizini goreceksiniz. Bu dizin Apache Web sunucusu ile ilgili
tum ayar dosyalarinin ve sayfalarinizin bulunacagi dizinleri icermektedir. /www
dizini altinda etc/apache dizinine
girdiginizde Apache Web sunucusu ile ilgili ayar dosyalari icermektedir. Bu
dosylarin cogu kendi kendini aciklamaktadir. Sadece burda size anlatilacak olan
PHP3 un calismasi icin hangi dosyalarda hangi ayarlarin yapilacagi
gosterilecektir.
Sadece /www/etc/apache dizini altinda bulunan srm.conf dosyasina alisik
oldugunuz editorle girilerek uygun bolume
AddType application/x-httpd-php3 .php3
satiri eklenecektir.
Bu eklendikten sonra diger dosyalara girerek web siteniz hakkindaki diger
bilgileri ilgili alanlari okuyarak girebilirsiniz. Belirtildigi gibi bu dosya
ayarlarini yaparken zorlanmayacaginizdan emin olabilirsiniz.
Artik Linux sisteminizin Web ve MySQL sunucusu hazir durma gelmistir. Bundan
sonra yapilmasi gereken tek sey sunacaginiz veritabanini internetten erisilmesi
haline getirmektir. Simdi sizlere asagida sunulacak iki bolum olacak bunlardan
birinde yarattiginiz phone_table tablosuna bilgi girebilmek icin bir html ve
birde php3 dosyasi olacak, digerinde ise yine yarattiginiz phone_table tablosu
uzerinde sorgulama yapmak icin bir html ve birde php3 dosyasi olacak.
Yukaridaki html dosyalari sunucunuz dokumanlara baktigi yere konulup browserdan
cagrildiginda girilen bilgi onaylandigi taktirde veritabaniniza eklenecektir Resimleri görüntüleyebilmeniz için üye girişi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz buraya tıklayıp üye olabilirsiniz. Resimleri görüntüleyebilmeniz için üye girişi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz buraya tıklayıp üye olabilirsiniz.
MySQL kurulumu...
Gönülçelen Ailesi MSN'de!
