Aritmetiksel İşlemler

1. Temel İşlemler ( Toplama, Çıkarma, Çarpma, Bölme )
2. Karşılaştırma İşlemleri ( Eşit, Eşit Değil, Aynı, Büyüktür, Küçüktür, Ve, Veya )
3. Üzeri İfadeler (x², .. )
4. Değer Yuvarlama
5. Maksimum ve Minumum Değerlerin Tespiti
6. Karekök Değerinin Tespiti
5. Tüm Aritmetik Komutların Listesi



1. Temel İşlemler

PHP her dil gibi metametiksel işlemler içinde belirli fonksiyonlar geliştirmiştir. Bu fonksiyonlar, pek çok dile nispeten çok daha gelişmiş ve pratiktir. Şimdi Bu fonksiyonların en temeli olan toplama, çıkarma, çarpma ve bölme işlemlerini inceliycez.
(* aşağıda geçen kimi fonksiyonları sonraki makalelerde detaylarıyla inceleyeceğiz, İntiba olması için örneklerle anlatılmıştır )
(* // Dan sonrası açıklamadır, Kodlama ile ilgisi yoktur..
(* Aşağıdaki temel örneklendirmelerde echo yerine Print deyimi kullanılmıştır. )

Toplama işlemi ;

?
print (5+2); // Sonuç Yedi Çıkacaktır.
print (7-3); // Sonuç 4 Çıkacaktır.
print (4*; // Sonuç 32 Çıkacaktır.
print (8/2); // Sonuç 4 Çıkacaktır.
print (20%3); // Burada bölme işleminin kalanını bize verir. 20'yi üçe bölmemiz halinde kalan rakam 2 Olur.
?

Bu matematiksel işlemleri değişkenler vasıtası ilede gerçekleştirebiliriz.

?
$sayi1=10;
$sayi2=5;
$sayi3=3;
$sayi4=1;

print "$sayi1 + $sayi3";
print "$sayi3 - $sayi4";
print "sayi1 / $sayi4";
print "$sayi2 % $sayi3";
?

Görüldüğü gibi Temel aritmetiksel işlemler gayet kolay ve sade bir mantığa sahiptir.


2. Karşılaştırma İşlemleri ( Eşit, Eşit Değil, Aynı, Büyüktür, Küçüktür, Ve, Veya )

PHP, Temel fonksiyonları olduğu gibi gelişmiş pek çok fonksiyonuda desteklemektedir. Bu fonksiyonlardan biride sınamadır. Sınama operatörleri vasıtası ile çoğu işlemi PHP'ye otomize bi şekilde yaptırabiliriz. Karşılaştırma operatörlerinin listesi aşağıdaki gibidir.= = Aşittir
!= Eşit Değildir
= = = Aynıdır
Büyüktür
Küçüktür
= Küçük veya Eşittir
= Büyük veya Eşittir
&& Ve
|| Veya

Yukarıdaki tabloda teme sınama operatörleri listelenmiştir. Şimdi bu operatörleri birer örnek ile açıklıyalım.
'(* If Değeri ile ilgili detaylı açıklama bir sonraki makalededir )

?
$sayi1=10;
$sayi2=15;
$sayi3=20;
$sayi4=25;

if ($sayi1 == ($sayi3/2)) {echo "Doğrudur\n";};
if ($sayi1 != ($sayi4/$sayi2)) { echo "Eşit Değildir\n";};
if ($sayi4 20) { echo "25, 20'den Büyüktür..\n";};
if ($sayi1 $sayi3) { echo "Evet, 10 20'den Küçüktür\n";};
if ($sayi1 == 10 && $sayi2 $sayi3) { echo "Evet, 10, 10'a Eşittir ve 15 20'den Küçüktür\n";};
if ($sayi1 $sayi4 || $sayi4 $sayi1) { echo "10 25'den Büyüktür veya 25 10'dan Büyüktür\n";};

?

Yukarıdaki örnekleri çalıştırmamız halinde "{" ler içerisindeki Echo değeri karşımıza sıralanacaktır..


3. Üzeri İfadeler (x², .. )

Pek çok yerde karşımıza çıkabilecek olan Üzeri değer ifadeleri ile ilgili işlemleride rahatlıkla Php ile yapabiliriz. Örneğin 10 Adet iki rakamını yan yana çarpmak için Ctrl+C - Ctrl+V Fonksiyonunu kullanmamıza gerek yoktur..

?
print pow(2,10);
?

Bu örnek bize 1024 Sonucunu gösterir.


4. Değer Yuvarlama

Çoğu matematiksel işlemde değer yuvarlamalara ihtiyaç duyarız. Kimi zaman .'dan sonra gelen değerler bizi rahatsız edebilir. Bu işlem içinde Php çok rahat ve pratize edilmiş fonksiyonlar sunar.

?
print floor(98/5); // Yukarı Doğru Değer Yuvarlama.
print ceil(98/5); // Aşağı Doğru Değer Yuvarlama.
print round(12/; // Tam Değer Yuvarlama.
?

Yukarıdaki örneklerde 98'i 5'e bölerek önce yukarı doğru yuvarladık. Sonuç 19 Çıktı. Aynı işlemi aşağı doğru yuvarlayınca sonuç 19 çıktı. Bu yorumu php'ye yorumlatmak istiyorsanız Round() fonksiyonunuda kullanabilirsiniz.



5. Maksimum ve Minumum Değerlerin Tespiti

Bu işlemde işimize yarıycak fonksiyonlardandır. İçerisinde onlarca değeri tanımlıyan bir dize ile karşılaşırsak bu fonksiyonu kullanmamız gerekir.
(* Dize değerleri ile ilgili açıklamalar bir sonraki makalede teferruatlarıyla incelenecektir. )

?
$degisken=array(a=12,b=13,c= 14,d=15);
print max($degisken);
print min($degisken);
?

Yukarıdaki örnekte önce dize değerinin en küçük değerini yani 12'yi bulduk, sonra aynı değerin maksimum olan 15'i tespit ettik.


6. Karekök Değerinin Tespiti

Buda en sık kullanılan ekstrem matematiksel işlemlerdendir. Php bu işlem içinde pratik bi fonksiyon desteği sunar.

?
print sqrt(81);
?

Yukaraki örnekte 81 değerinin Karekökünü bulduk. Sonuç 9. PHP fonksiyon içerisinde fonksiyon kullanmamızada olanak sağlar. Örneğin ;

?
print sqrt(pow(4,9));
?

Burada da 4 üzeri 9 olan 6,561'in Karekökünü bulduk. Sonuç 81.


5. Tüm Aritmetik Komutların Listesi

PHP, pek çok aritmetiksel işlemi fonksiyonlarıyla destekler. Bütün bu işlemler için örnek vermemize gerek yok. Yukarıdaki örneklerde Php'nin bu fonksiyonları nasıl kullandığını gördük. Php'nin desteklediği tüm fonksiyonların bir listesi işimizi görecektir.


abc() Mutlak değer
acos() Yay kosinüsü
asin() Yay sinusu
atan() Yay tanjantı
atan2() İki değişkenin yay teğeti
base_convert() Keyfi esaslar arasında sayıyı çevirir
bindec() Ondalığa ikilik
ceil() Bir sonraki tamsasıya yuvarlama
cos() Kosinüs
decbin() ikiliğe ondalık
dechex() Ondalığa onaltılık
decoct() Sekizliğe ondalık
deg2rad() Dereceyi radyana çevir
floor() Bir önceki tamsayıya yuvarla
getrandmax() En geniş mümkün rastgele değeri
hexdec() Onaltılığa ondalık
lcg_valuE() Doğrusal congruential jeneratörünün birleştir
log() Doğal algoritma
log10() 10 tabaına göre algoritma
max() En yüksek değer
min() En küçük değer
mt_rand() İyi rastgele değeri üret
mt_srand() İyi restgele sayı jeneratörü tohum ek
mt_getrandmax() En geniş mümkün rastgele değeri göster
number_format() Gruplaşmış bin ile sayıyı formatla
oetdec() Ondalığa sekizlik
pi() Pi sayısını
pow() Üstel ifade
rad2deg() Radyanı dereceye çevir
rand() Rastgele değeri üret
round() Yuvarla
sin() Sinus
sqrt() Karekök
srand() Rastgele sayı jeneratörü tohumu ek
tan() Teğet